تکثیر ، نگهداری و مراقبت از گل حنا یا امپیشن

نگهداری ، مراقبت و تکثیر گل حنا یا سولماز یا گل امپیشن

گل حنا یا گل سولماز شیرازی با نام لاتین ایمپشن یا امپیشن که گلهای آن به صورت منفرد یا خوشه ای، کم پر و پر پر و به رنگهای صورتی، قرمز، سفید و ارغوانی دیده می شوند. ساقه های آن گوشتی و آبدار و اندازه برگهای آن در گونه های مختلف متفاوت است. علت نامگذاری لاتین این گیاه به Touch me not (به من دست نزن) این است که با لمس میوه آن که به شکل کپسول است، سریع میوه باز می شود و بذرها پراکنده می شود.
اینروزها این گیاه با همان نام انگلیسی‌اش بیشتر شناخته میشود و ایمپشن رایج شده‌است ولی نام فارسی آن در کتابهای گلکاری ایرانی “گل حنا” و در گویش محلی آذربایجان “سولماز یا سولماز شیرازی” نامیده شده. هرچند واریته‌های جدید که اکنون بذرهای آنها را تقدیم شما میکنیم با واریته‌های قدیمی تفاوت دارند ولی کاملا مشابه هستند و لازم به نامگذاری جدید نیست.

گل حنا یا سولماز گیاه بسیار جالبی است. اگر شرایط زندگی‌ش فراهم شود چندین سال عمر میکند و بوته‌های درشتی تولید میشوند که در شرایط مناسب اغلب طول سال غرق در گل میشوند. ولی از طرف دیگر اگر شرایط محیطی فراهم نشود گیاه به سرعت از گلدهی می‌افتد و ممکن است به مرگ گیاه نیز منجر بشود.

گل حنا با نام علمی impatiens balsamina. از خانواده Balsaminaceae، گیاهی یکساله و چندساله با گونه های فراوان که بومی مناطق گرمسیر است.

نیاز نوری:

گیاه حنا باید از تابش شدید آفتاب محافظت شود چه در درون خانه و چه در باغچه گیاه به دلیل داشتن ساقه‌ها و برگهای علفی توانایی تحمل تابش شدید آفتاب را ندارد. و به سرعت رطوبت درون برگها را از دست داده و تشنه میشود. و اگر آب کافی به موقع نرسد ممکن است گیاه از بین برود.

آبیاری:

این گیاه به آبیاری منظم نیاز دارد. آبیاری بیش از حد باعث پوسیدگی  و خفگی ریشه می شود و خشکی خاک باعث پلاسیده شدن گیاه و ریزش برگها و در نتیجه کاهش گلدهی می شود. با توجه به نیاز آبیاری آن، در تابستان باید آبیاری بیشتری انجام شود.

خاک:

گل حنا خاکی با زهکش مناسب را لازم دارد و البته بهتر است محیط کشت کمی اسیدی باشد.

دما:

گرم شدن هوا به خصوص در فصل تابستان باعث کاهش گلدهی گیاه می شود. به طور کلی برای گلدهی مناسب به دمای خنک نیاز دارد.

هرس گل حنا یا امپیشن: گاهی ساقه های این گیاه بسیار بلند می‌شود که در این حالت می‌توان نیمی از طول ساقه را کوتاه کرد تا علاوه بر تحریک رشد. ساقه‌های جانبی گیاه به تولید گل بیشتر تحریک شود البته توجه داشته باشید که ساقه‌ها نباید به کمتر از ۱۰-۱۵ سانت کوتاه شوند.

تکثیر گل حنا یا ایمپشن با قلمه :
برای تهیه قلمه نیز می‌توان از ساقه‌های گیاه قلمه‌های به طول ۷-۱۰ سانتیمتر تهیه کرد در زمان تهیه قلمه برش را هم زیر ناحیه‌ای که برگ وجود دارد بزنید.
تمامی برگ‌ها را به جز ۲ عدد برگ بالایی قلمه حذف کنید. قلمه را در بستری سبک همانند مخلوط خاک برگ + کوکوپیت یا خاک برگ +پرلایت بکارید.
بسیاری از قلمه‌ها این گیاه حتی در آب ریشه می‌دهند ظرف حاوی قلمه‌ها را در مکانی به دور از نور مستقیم آفتاب و یا دمای حدود ۲۱ درجه قرار دهید و برای حفظ رطوبت بیشتر و کمک به ریشه زایی قلمه‌ها می‌توانید یک کیسه پلاستیکی شفاف را بر روی گلدان حاوی قلمه قرار دهید.

نحوه کاشت بذر گل حنا :

ساده ترین ترکیب خاک مناسب برای کاشت بذر اکثر گلهای فصلی و زینتی  :

خاک باغچه ۶۰ درصد – ماسه ۲۰ درصد – کود حیوانی ۲۰ درصد این موارد با هم خوب ترکیب شود.
برای بستر از مواد نوین مانند ترکیب کوکوپیت و پرلیت و پیت‌ماس یا به روش قدیم از ماسه دانه‌ریز استفاده بفرمایید. (pH نزدیک به خنثی و نور ۱۰۰۰لوکس برای جوانه‌زنی مفید است). روی بذر را نپوشانید (بذر دفن نشود) یا لایه بستر خیلی سبک باشد و عمق کاشت کمتر از چند میلیمتر باشد.

اگر قصد کاشت زیاد و تولید این گل را دارید بهتر است در زمین یک کرت با این ترکیب خاک آماده کنید ، سطح خاک را خوب صاف کنید قبل از پاشیدن بذرها سطح خاک را خوب آب بدهید و بعد بذرها را روی خاک بپاشید سپس  روی آن کمتر از نیم سانت کود دامی کاملا پوسیده سرند شده بریزید و مجدد با آبپاش آب بدهید. عمق کاشت کمتر از چند میلیمتر باشد.

اما اگر مقدار کمی از این بذر را تهیه کردید و برای باغچه خود و یا به مقدار چندتا گلدان میخواهید پرورش بدهید از این روش زیر استفاده کنید.

در این روش خزانه شما باید کوچک باشد.

ابتدا یک سبد پلاستیکی میوه یا گلدانی با دهانه بزرگ ولی عمق کم تهیه کنید.

گلدان و یا سبد را از خاکی که در بالا ترکیب آن گفته شد پر کنید و خاک را خوب آب بدهید تا خاک نشست خود را بکند. حالا بذرها را روی سطح خاک بپاشید سپس حدود نیم سانت روی بذرها کود دامی کاملا پوسیده سرند شده بریزید و مجدد به آرامی با آبپاش آب بدهید.

اگر کود دامی در دسترس شما نبود میتوانید از ورمی کومپوست استفاده نمایید و اگرم هر دو اینها در دسترس نبود از همان خاکی که ترکیب کردین برای روی بذرها استفاده نمائید ( اما بهتر است از کود دامی استفاده کنید تا جوانه ها به خوبی رشد کرده و قوی شوند) حتما کود دامی ای که استفاده میکند چند ساله ،کهنه،پوسیده،خشک و سرند شده باشد. به هیچ عنوان از کود دامی تازه استفاده نکنید.

بعداز اینکه جوانه های گیاه مورد نظر به حدود ۵ تا ۸ سانت رسیدند آنها را از خزانه در آورده و در جای اصلی بکارید.

رطوبت بستر برای جوانه‌زنی بذر باید نزدیک به صددرصد باشد و بستر همواره خیس نگهداشته شود.

دمای لازم برای جوانه‌زنی ۱۸-۲۱ درجه سانتی‌گراد است.

پس از چهار برگه شدن گیاه هم نیاز به آبیاری کاهش پیدا میکند و هم دما میتواند تا ۱۶ درجه پایین بیاید.

در هفته ۵ام میتوان گیاهان را به گلدانهای تکی با دهانه ۱۰ سانتی‌متر منتقل کرد.

پس از گلدان کاری گیاه کودیاری به صورت هفتگی با کودهای بالانس شده کامل (مانند ۱۸+۱۸+۱۸) به مقدار یک لیتر در هزار لیتر مفید است البته این مورد برای کشت های خانگی خیلی مهم نیست . مقادیر زیاد آمونیوم و نیترات برای گیاه مسموم کننده است. در موارد خاص ممکن است گیاه دچار کمبود منزیم یا کمبود آهن بشود که باید از سولفات منیزیم یا کلات آهن استفاده کرد. (یک تا دوبار)

برخی ها بذر را روی محلی که مورد نظرشان هست میپاشند تا همان جا سبز بشود اما این روش درست نیست دلیلش این است که زمان بذر پاشی بذرها نامنظم روی زمین میافتند و وقتی سبز میشوند خیلی از آنها ممکن است کنار هم سبز بشن اما زمانی که بذرهارو درون خزانه بکارید بعد میتوانید به صورت منظم بوته های این گل را به هر طریقی و به هر فاصله ای که میخواهید بکارید.

به این نکته هم حتما توجه شود : هیچ وقت اقدام به نگهداری گل و گیاهان بیرونی در منزل نکنید چون درون منزل نور و تهویه هوای کافی برای رشد گیاهان و درختان بیرونی وجود ندارد حتی کاشت بذر هم ممکن است با مشکل مواجه شود در کل اگر مکانی برای کاشت بذر ندارید و مجبور هستید که در منزل این کار را بکنید بهتر است گلدان خزانه را روی پنجره جنوبی بگذارید تا نور کافی به آن برسد و حتما پس از سبز شدن بذر گیاهانی که بیرونی هستند آنها را به بیرون از خانه انتقال بدهید اگر ( به بیرون انتقال ندهید ساقه ها دراز شده و کم کم از بین میرود )

بیماری ها و درمان و مراقبتها:

  • در تهیه نشا و پرورش قلمه، باید هوا مرطوب باشد.
  • زنگ زدگی ساقه به علت آبیاری بیش از حد صورت می گیرد.
  • نور کم در روزهای گرم باعث دوکی شدن ساقه می شود و ساقه نازک می شود.
  • هوای خشک، خاک خشک و نور کم باعث ریزش گلها می شود.

منابع : mansourigol.com/ – golestan-ali.com- http://mihancactus.ir

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*