انواع پسته آفات و بیماری های پسته

کاشت داشت و برداشت پسته – انواع پسته آفات و بیماری ها – انواع کاشت پسته

کاشت داشت و برداشت پسته – انواع پسته آفات و بیماری های پسته – آموزش کاشت پسته

ویژگیهای انواع ارقام پسته

در ایران حدود ۹۰ رقم شناخته شده است که تعدادی از آنها به صورت گسترده و تجاری و برخی به صورت پراکنده و محدود کشت می شوند که خصوصیات مهمترین ارقام تجاری پسته به شرح زیر ارائه می شود:

درخت پسته رقم اوحدی:

یکی از مهمترین ارقام تجاری پسته، بسیار معروف و سازگار در اکثر مناطق پسته کاری و ۷۰-۶۰ درصد باغات پسته رفسنجان را شامل می شود. ارتفاع درخت حدود ۳ متر دارای رشد متوسط و تاج گسترده می باشد.

اکثریت برگهای آن مرکب سه برگچه ای هستند و برگچه های انتهایی آن بزرگتر از برگچه های جانبی میباشد. غالبیت انتهای خیلی زیاد و اغلب برگها مرکب برگچه ای هستند. متوسط گل، زودرس و سال آوری متوسطی دارد. در دهه اول شهریور قابل برداشت می باشد.

درخت پسته رقم کله قوچی :

عملکرد نسبتا ًبالا، میوه فندقی و درشت از عوامل اصلی انتخاب وگسترش آن بوده است دارای شاخه های قوی و محکم تری نسبت به اوحدی می باشد. نسبت به کمبود آب و مواد غذایی حساسیت بیشتری دارد. در اکثر سالها به علت زودگلدهی مخصوصاً در مناطق سردسیر در معرض خطر سرمای بهاره می باشد. میان رس و با سال آوری متوسط می باشد دارای غابلیت انتهایی کمتر و قدرت تولید شاخه های جانبی بیشتری می باشد نهالهای بذری حاصل از این رقم نسبت به سمیت بر مقاوم می باشند. در دهه دوم شهریور قابل برداشت می باشد.

درخت پسته رقم احمدآقایی:

از ارقام تجاری با میوه بادامی شکل، پوست استخوانی سفید و درشتی میوه در حال گسترش می باشد. متوسط گل و دیررس، دارای بیشترین شدت سال آوری که در صورت اعمال مدیریت صحیح داشت به مقدار زیادی قابل کنترل است.

درخت پسته رقم اکبری:

از ارقام تجاری پسته و از نظر اقتصادی دارای بالاترین ارزش می باشد، میوه های آن بادامی شکل، کشیده و درشت هستند، از خصوصیات این رقم رشد رویشی زیاد با رگبرگهای متراکم و سطح وسیع برگ، محصول خوب، دیرگل و دیررس بوده که در دهه سوم شهریور قابل برداشت می باشد و از گرمازدگی خسارت بیشتری را متحمل می شود.

درخت پسته رقم بادامی زرند:

میوه این رقم بادامی شکل، ریز و خنجر مانند و رنگی کدر دارد. منشاء آن از باغات قدیمی پسته واقع در منطقه زرند کرمان می باشد. اکثریت برگهای آن ۵ برگچه ای هستند. رقمی زودگل و از ارقام خیلی زودرس و در نیمه اول مرداد ماه قابل برداشت است.

درخت پسته رقم خنجری دامغان:

این رقم یکی از ارقام تجاری پسته منطقه دامغان است که میوه آن بادامی شکل می باشد. اکثریت برگهای آن مرکب ۳ برگچه ای هستند و برگچه انتهایی بزرگتر از برگچه های جانبی است. رقمی دیر گل و متوسط رس و در دهه دوم شهریور ماه قابل برداشت است.

درخت پسته رقم ممتاز:

میوه های این رقم بادامی شکل و مغز آن نسبت به سایر ارقام تجاری خوشمزه تر می باشد. اکثریت برگهای آن مرکب سه برگچه ای هستند. رقمی زودگل بوده و در دهه سوم شهریور ماه قابل برداشت است، از ارقام زود گل و دیررس به حساب می آید.

درخت پسته رقم سفید پسته نوق:

این رقم از زمانهای گذشته در منطقه رفسنجان وجود داشته، به ویژه در منطقه نوق که آب و هوای گرمتری نسبت به رفسنجان دارد، گسترش بیشتری یافته است. میوه این رقم بادامی شکل و زودگل بوده که در دهه سوم شهریور ماه قابل برداشت و از ارقام دیررس می باشد.

درخت پسته رقم شاه پسند:

این رقم نیز یکی از ارقام تجاری پسته در منطقه دامغان بوده که میوه آن بادامی شکل می باشد. اکثریت برگهای آن مرکب ۳ برگچه هستند. رقمی دیرگل بوده و در دهه دوم شهریور ماه قابل برداشت از ارقام متوسط رس می باشد.

پسته رقم قزوینی: منشاء آن منطقه قزوین بوده و در آنجا به نام پسته کله بزی معروف است. میوه آن بادامی شکل، ریز و دارای مغز نسبتاً سبز رنگ است. تعداد میوه موجود در هر خوشه بسیار زیاد است. اکثریت برگهای آن مرکب ۳ برگچه ای هستند. رقمی دیر گل بوده و در اواسط مردادماه قابل برداشت و از ارقام خیلی زودرس می باشد.

ارقام مختلف پسته دارای تفاوت هایی از نظر زمان گلدهی هستند و می توان آنها را به ۳ دسته تقسیم نمود:

ارقام زودگل : ایتالیایی ،سفید پسته نوق وکله قوچی

ارقام متوسط گل: اوحدی ، احمدآقایی و بادامی زرند

ارقام دیر گل : ابراهیمی ، جندقی ، قزوینی و اکبری

تنوع ارقام پسته از نظر گلدهی این امکان را میدهد که با توجه به سرمای دیررس، بارندگی و گرمای زودرس بهاری که از عوامل محدود کننده اقلیمی محسوب می شوند رقمی را انتخاب کرد که کمترین لطمه به گل و وضعیت گرده افشانی وارد گردد. زمان گلدهی ارقام مختلف تحت تأثیر شرایط محیطی از جمله اقلیم منطقه، نحوه تغذیه و کوددهی، آبیاری و بافت خاک قرار می گیرد.

زمان شروع رشد سریع مغز ارقام مختلف از اواخر خرداد ماه تا اواخر تیر ماه می باشد و مدت زمان لازم برای کامل شدن رشد مغز بین ۴۵-۲۵ روز متغیر است، ارقام مختلف از نظر زمان رسیدن محصول دارای تفاوت هایی می باشند و می توان آنها را به ۵ گروه زیر تقسیم کرد:

ارقام خیلی زودرس(تا ۳۱ مرداد ماه ): فندقی زودرس ، رضایی زودرس ،قزوینی خیلی زودرس و ایتالیایی خیلی زودرس ارقام زودرس (۱۰-۱ شهریور ) موسی آبادی،اوحدی ،قزوینی زودرس ، ایتالیایی زودرس

ارقام متوسط رس (۲۰-۱۱ شهریور) کله قوچی،سیریزی ، نیش کلاغی،خنجری دامغان، شاه پسند، امیری، سیف الدینی و بادامی ارقام دیر رس( ۳۱-۲۱شهریور) حسن زاده- بادامی زرند – احمد آقایی فندقی غفوری- اکبری- فندقی ریز بادامی راور – هراتی – ممتاز- سفید پسته نوق ابراهیم آبادی- غلامرضایی

ارقام خیلی دیررس(۱۰-۱ مهر) فندقی ۴۸ ، ابراهیمی و جندقی در ارقام زودرس پرشدن مغز زودتر شروع می شود و در مدت کوتاهی نیز تکامل می یابد ودر ارقام دیررس زمان تکامل مغز طولانی تر می باشد.

یکی از عوامل سقط جنین و پوکی محصول در آخر فصل رشد، تاثیر درجه حرارتهای بالا در این مرحله از رشد میوه می باشد که منجر به سقط جنین می شود بنابراین بر حسب شرایط آب وهوایی موجود می توان ارقامی انتخاب کرد که زمان رشد مغز هم زمان با گرمای شدید نباشد.

ارقام زودرس در نیمه دوم مردادماه وارقام خیلی دیررس در اواخر مهر ماه قابل برداشت هستند. سطح زیر کشت ارقام خیلی زودرس محدود می باشد وبیشتر به صورت تازه خوری مصرف می شوند.

ارقام زودرس برای مناطقی که طول دوره رشد کوتاه می باشد مناسب هستند.

ارقام دیررس در مناطقی که احتمال بروز سرمای زودرس پائیزه یا بارندگی پاییزه وجود دارد مناسب نیستند و دچار آلودگی و کیفیت نامطلوب می شوند.

مهمترین پایه های پسته: انتخاب پایه از مهمترین مسائلی است که در زمان احداث باغ پسته باید به آن توجه شود.هر چند که تمامی پیوندکهای ارقام پسته می توانند بر روی گونه های مختلف آن پیوند شوند، با این وجود در ایران از ۳ گونه پسته اهلی (P.vera)، چاتلانقوش (P.khinjuk) و بنه (P.mutica) به عنوان پایه پسته استفاده می شود.

در بیش از ۹۹ درصد باغهای پسته از گونه اهلی به عنوان پایه استفاده شده است.

این گونه در مناطق مختلف ایران دارای تنوع ژنتیکی و فنوتیپی بسیار زیادی است. رشد اولیه آن زیاد و با پیوندکهای ارقام مختلف به خوبی سازگاری دارد ولی به نماتد مولد غده ریشه، گموز و ورتیسیلیوم حساس است.

پایه بنه به عنوان یکی از پایه های مقاوم به نماتد مولد غده ریشه پسته و چاتلانقوش به عنوان پایه ای مقاوم به خشکی و کم آبی شناخته شده است. در سایر کشورهای جهان از پایه های دیگری همچونP.terebinthusوP.atlanticaوP.integerrimaو UCBIو PGI و PGII استفاده می کنند، که ۳ پایه اخیر از دو رگ گیری بین گونه هایP.integerrima × P.atlanticaبدست آمده و با نامهای تجاری به فروش می رسند.

P.atlantica :به دلیل مقاومت بیشتر به سرما در مقایسه باP.integerrimaمتداولترین پایه مورد استفاده در ایالت کالیفرنیا می باشد.

در سالهای اخیر به دلیل گسترش بیماری ورتیسیلیوم از پایه های مقاوم به آن همچونP.integerrimaو دورگه های آن استفاده می شود.

P.integerrima :حساسترین پایه نسبت به سرما است. تحقیقات تغذیه ای نشان داده است که کارآیی این پایه در جذب برکمتر ازP.atlanticaاست. بعد از اینکه مشخص شد این پایه نسبت به بیماری ورتیسیلیوم مقاوم است، کاربرد آن در باغات جدید الاحداث ایالت کالیفرنیا توسعه یافت.

دورگه های بین گونه ای: پایه های دورگه UCBI و PGII در میزان مقاومت به ورتیسیلیوم متفاوت هستند.

P.integerrimaمقاومترین پایه وP.atlanticaحساسترین پایه نسبت به بیماری ورتیسیلیوم است. همچنین پایه دو رگه UCBI نیمه مقاوم تا مقاوم و پایه دو رگه PGII نیمه حساس تا حساس می باشد.

پایه PGII در جذب روی، کارآیی نسبی بیشتری در مقایسه باP.terebinthusدارد، در حالیکهP.atlanticaدر حد وسط آنها قرار دارد و پایه های UCBI وP.integerrimaکمترین میزان جذب را دارند.

انواع پسته آفات و بیماری های پسته

کاشت داشت و برداشت پسته

پرورش کاشت پسته

اقلیم مناسب مورد نیاز پسته

اولین قدم برای احداث باغهای پسته شناخت دقیق از شرایط آب و هوایی منطقه می باشد و انجام هر گونه فعالیتی بایستی با آگاهی از وضعیت اقلیمی مناطق صورت پذیرد در غیر اینصورت سرمایه گذاری ، با ریسک پذیری زیادی همراه خواهد بود. در جدول زیر شرایط محیطی مناسب ، قابل تحمل و نامناسب کاشت پسته ارائه شده است.

* خسارات عمده ای که سرمای دیررس و گرمای زودرس بهاره در بعضی از مناطق به محصول پسته وارد می کند می طلبد که برای انتخاب رقم مناسب و سازگار با مناطق، مطالعه و بررسی دقیق اولیه به عمل آید.

شرایط آب و خاک

خاک به عنوان بستر رشد و نمو درختان و آب به عنوان جریان دهنده کلیه مواد غذایی (به استثناء کربن) و مهمترین ماده ترکیبی نسوج گیاهی، از اساسی ترین فاکتورهای استقرار و رشد درختان می باشند، با توجه به تنوع آب و خاک، شناخت دقیق از وضعیت آب و خاک منجر به تصمیم گیری هدفدار در انتخاب محل احداث باغ پسته می گردد.

درختان پسته در خاکهای غنی، شنی لومی و با عمق زیاد و با EC آب و خاک پایین تر محصول خوب می دهند. احداث باغات پسته در آب و خاک مرغوب، باصرفه تر، اقتصادی و برگشت سرمایه سریع تر می باشد. تحمل پذیری پسته در شرایط شوری نسبی آب و خاک دلیل بر کاشت آن در خاکهای فقیر و شور نمی باشد بطوریکه با فقر خاک وبالارفتن شوری، عملکرد در واحد سطح کاهش یافته و بتدریج باغات غیراقتصادی می شوند. در جدول زیر EC مناسب، قابل تحمل و نامناسب آب و خاک برای درختان پسته ارائه شده است.

علاوه بر شوری بالای آب و خاک، وجود لایه سخت، شوری و قلیائیت خاک، وجود یک لایه کاملاً شنی در زیر لایه رسی، بالابودن سطح سفره های کاذب آب (زه) یا به عبارتی بالا بودن سطح ایستابی از عوامل محدود کننده کشت پسته می باشد که قبل از احداث باغ لازم است توسط متخصصین آب و خاک بررسی و در صورتیکه عوامل محدود کننده قابل رفع و شرایط ، قابل اصلاح باشد نسبت به اصلاح و سپس برای احداث باغ اقدام و در غیر این صورت بهتر است از احداث باغ صرفنظر گردد.

آگاهی از عوامل محدودکننده خاکی و حذف آنها از شرایط موجود مزرعه، از نکات فنی بسیار مهم می باشد. به همین دلیل این عوامل در قالب جدول زیر ارائه می گردد.

عوامل محدود کننده خاکی برای کشت پسته

مراحل احداث باغ پسته

  1. آماده سازی زمین

تمام سطح زمین را با تراکتور شخم عمیق زده و اگر خاک تا عمق ۲ متری دارای لایه سخت و یا بافت سنگین باشد باید با سوسولوز (ریپر) آنرا شکست و قابل نفوذ کرد و بعد از شخم هموار و تسطیح نمود، در صورتیکه بر اساس نظر کارشناسان آب و خاک اجرای آبیاری بابلر مورد نظر باشد تسطیح با شیب ۲-۱ درصد و در آبیاری قطره ای تسطیح نسبی کافی می باشد.

  1. تهیه نقشه باغ وپیاده کردن آن

در تهیه نقشه باغ ، مشخص کردن موقعیت خیابانهای اصلی و فرعی، محل ایجاد تاسیسات، محل حفر چاه و محل استخر ذخیره آب (در صورت نیاز )، قطعه بندی مزرعه برای کشت ارقام مختلف و تعیین جهت کاشت ردیف درختان، فاصله ردیف ها از همدیگر و فاصله درختان روی ردیف و محل احداث بادشکن(در صورت نیاز ) و استقرار درختان نر مورد توجه قرار می گیرد.

مناسبترین فاصله ردیفها ۶-۷ متر و فاصله بین درختان ۳-۴ متر می باشد البته فاصله بین ردیف ۴-۶ متر و بین درختان ۲-۳ متر قابل تحمل می باشد. ضمناً فاصله بین ردیف کمتر از ۴ متر و فاصله بین درختان کمتر از ۲ متر نا مناسب می باشد.

۳.آماده کردن وکاشت بذر در زمین اصلی

در اواخر اسفند و اوایل بهار بذر‌ها را حدود ۲۴ تا ۴۸ ساعت (ترجیحاً ۲۴ ساعت ) در آب خیس خیسانده، پس از شست‌و‌شوی با استفاده از سموم قارچ‌کش یا هیپوکلرید سدیم (مایع سفیدکننده) ضدعفونی می‌شود. پس آن باید بذرها را در کیسه‌های پارچه‌ای که به طورمنظم به‌مدت ۴ تا ۵ روز مرطوب نگه داشته‌شوند قرارداد (دمای مناسب برای جوانه‌زنی بذرها۳۰-۲۰ درجه سانتی‌گراد می‌باشد)بعد از جوانه زدن بذرها بایستی آنها را با قارچ‌کش ضدعفونی کرده و در محل مورد نظر کاشت.

در زمین‌های با آب وخاک شیرین بذور جوانه زده مورد نظر برای کاشت را پس از گاورو شدن زمین (رسیدن به حد ظرفیت مزرعه ) د رمحل داغ آب زمین اصلی می‌‌کارند.چنانچه بافت خاک مزرعه سنگین باشد به منظور جلوگیری از سله بستن ، روی بذور داخل هر گودال را به وسیله ماسه می‌پوشانند. این عمل به رشد گیاه کمک فراوان می‌کند، چون نه تنها اکسیژن کافی در دسترس ریشه‌های نهال قرار می‌دهد بلکه موجودات هوازی مفید خاک را نیز به فعالیت وا می‌دارد. عمق کاشت بذر بستگی به اندازه بذر دارد .میزان تقریبی عمق کاشت حدود ۲ تا ۵ برابر بزرگ ترین قطر بذر است.

۴- چاله کنی و کاشت نهال

در صورت تمایل به کشت نهال در زمین اصلی ، در خاکهای نا مرغوب ، گودالی به قطر ۵/۰ تا ۱ متر و عمق ۵/۱ مترایجاد و بعد از برداشتن خاک چاله و ریختن خاک مرغوب و مقداری کودهای آلی کاملاً پوسیده، به کاشت نهال اقدام می کنند.

در خاکهای مرغوب ، چاله هایی به قطر ۴۰ سانتی متر و عمق ۶۰ سانتی متر که جای کافی برای استقرار ریشه نهال داشته باشد ایجاد می گردد.

نهال بایستی دارای اصالت نژادی و سالم بوده یعنی عاری از بیماریهای قارچی مهم (ورتیسیلیوم، فیتوفترا، فوزاریوم) ، نماتد و آفات قرنطینه ای و سایر پاتوژنهای بیماری زا باشد. پایه توصیه شده بادامی زرند یا بادامی ریز می باشد.

در مناطقی که خاکها به نماتد آلودگی دارند از کشت پسته با پایه اهلی (Pistaciavera ) خودداری نموده و در صورت اصرار به احداث باغ از پایه بنهPistaciamutica) ( استفاده شود.

توصیه می شود از نهالهای گلدانی که ارتفاع نهالها بیش از ۵۰ سانتیمتر و سن آنها ۱۳ ماه می باشد استفاده شود.

نهال را به طور صحیح در چاله حفر شده قرار داده و بعد از پر کردن گودال با مخلوطی از خاک مرغوب و کود دامی کاملاً پوسیده ، خاک اطراف نهال را با پا می کوبند تا ذرات خاک به حد ممکن به همدیگر فشرده و ریشه را محکم نگهدارند. پس از انجام این مقدمات باید اقدام به آبیاری نمود.

در روش دیگر غرس نهال، چاله را قبلاً با خاک و مقداری کود دامی پوسیده پر و آبیاری نموده و بعد از نشست خاک و گاورو شدن به غرس نهال اقدام می کنند.

۵- نصب قیم

برای نگهداری نهال و جلوگیری از خم شدن در مقابل باد نصب قیم الزامی می باشد واین قیم حداقل باید برای دو سال در کنار نهال قرار گیرد. اتصال قیم به نهال توسط نوار پهن و نرم صورت می گیرد تا آسیبی به پوست نازک نهال وارد نشود.

۶- احداث بادشکن

– در مناطق بادخیز که وزش باد تعادل اسکلتی درختان را به هم می زند و منجر به خسارت می گردد توصیه می شود در جهت عمود بر بادهای غالب منطقه و بفاصله ۵ متر از اولین ردیف اقدام به کاشت بادشکن نمایید . مناسبترین درخت بادشکن در مناطق پسته خیز پسته نر می باشد که در این حالت فاصله بین درختان پسته نر به عنوان بادشکن ۳-۲ متر می باشد. از مزایای دیگر این بادشکن پراکنش گسترده و پوشش مطلوب گرده در زمان گرده افشانی می باشد .

پیوند درختان پسته سه روش پیوند زنی در پسته کاربرد دارد : پیوند لوله ای ، پیوند شکمی و پیوند اسکنه ای. پیوند اسکنه ای از قدیم الایام در ایران کاربرد داشته، که به تدریج کنار گذاشته شده است. هم اکنون استفاده از پیوند لوله ای به دلیل سادگی، سرعت عملیات و درصد بالای جوش خوردن بین پایه با پیوندک رواج یافته و درختان پسته با استفاده از این روش تکثیر می شوند.

از آنجا که درخت پسته از نوع درختان صمغ دار است، ایجاد هر گونه خراش در تنه یا در شاخه های آن موجب تراوش صمغ می گردد که در مجاورت هوا سفت می شود. بنابراین در پیوند شکمی نهال پسته، شکاف افقی در پایین شکاف عمودی زده می شود تا صمغ مترشحه از شکاف افقی مانع رویش و رشد جوانه پیوندک نشود.

آماده سازی پایه، تهیه پیوندک وانجام عمل پیوند زنی:

در اسفند ماه نهالهای ۳-۲ ساله پسته در زمین اصلی سربرداری می شوند. پس از رشد جوانه های جانبی، بسته به نوع آرایش تنه درخت، ۳-۱ شاخه جانبی بر روی پایه اصلی نگهداری شده و سایر شاخه ها حذف و بر روی شاخه های باقیمانده عملیات پیوند انجام می گیرد. در پیوند لوله ای هم اندازه بودن قطر پایه و پیوندک ضروری است، به همین منظور ابتدا پایه و شاخه مناسب پیوندک انتخاب می شود. زمان مناسب برای پیوند نهالهای پسته به طور عمده در اواخر اردیبهشت تا اوایل خرداد یعنی هنگامی است که درخت به راحتی پوست می دهد و دمای هوا در حد معتدل قرار دارد.

برای تهیه پیوندک حدود ۳-۲ سانتیمتر بالاتر از جوانه، شاخه را قطع کرده، سپس از ۲ سانتیمتری زیر جوانه با چاقوی پیوند زنی پوست دور تا دور بریده می شود. بعد با انگشت پوست برش خورده را به آرامی چرخانده تا پوست حاوی جوانه به راحتی و به طور کامل از چوب جدا شود. پیوندک آماده شده به شکل استوانه ای حاوی جوانه می باشد. شاخه های جانبی نگهداری شده بر روی پایه نیز سربرداری شده و سپس به فاصله ۳-۲ سانتیمتر از بالا دور تا دور شاخه برش داده می شود و به روش تهیه پیوندک، پوست جدا می شود .

پس از آماده شدن پایه و پیوندک، پیوندک را که به شکل استوانه است روی چوب پایه قرار داده و به آرامی در محل خود مستقر می نمایند. در نهایت محل پیوند با نوار، به طور مناسب بسته می شود. توصیه می شود پیوند در ارتفاع ۵۰-۴۰ سانتیمتری پایه صورت گرفته و نهال به صورت تک تنه هدایت شود.

نسبت مناسب تعداددرختان نر به ماده:

بررسی‌ها و تحقیقات نشان می‌دهد که دورترین فاصله موثر برای گرده‌افشانی که منجر به رسیدن حداقل یک دانه گرده به هر گل‌ماده می‌شود، ۲۰متر است. بنابراین قرارگرفتن یک درخت‌نر در مرکز یک بلوک ۵×۵ درختان ماده، تراکم گرده مناسبی را در باغ ایجاد می‌کند .

در مناطقی که تاکنون پسته‌کاری صورت نگرفته یا امکان پراکندگی مناسب گرده در اثر شرایط محیطی کم است، باید ردیف بیرونی، عمود بر جهت بادغالب، با یک ردیف درختان نر در نظر گرفته شود. هنگامیکه تراکم کافی از دانه‌های گرده در باغ وجود نداشته باشد، تعداد پسته درخوشه کاهش یافته و معمولا میوه‌ها بصورت انتهایی تشکیل می‌شوند. در صورتیکه گرده کافی در باغ وجود داشته باشد، گلها تقریبا بافواصل زمانی کوتاه تلقیح شده و باهم شروع به رشد می‌کنند و اختلافات زیادی از لحاظ اندازه بین آنها پدید نمی‌آید.

گلدهی همزمان با رقم ماده مهمترین مشخصه یک رقم نر مناسب است. گلدهی رقم نر باید یک و یا دوروز زودتر از گلدهی درختان ماده شروع شده و کل طول دوره گلدهی رقم ماده را پوشش دهد. هرچه رقم‌نر پررشدتر باشد، زودتر به مرحله گلدهی رسیده و گلهای بیشتری تولید می‌کند. بنابراین مقدار گرده تولیدی افزایش می‌یابد.

عملیات بعد از پیوند:

پس از پیوند، آبیاری باید منظم و به فواصل ۱۴ روز یکبار انجام شود. جوانه ها و پاجوشهایی که از زیر محل پیوندک و بر روی پایه ایجاد می شود، باید قطع گردد.

حدود ۲۰-۱۵ روز پس از عملیات پیوند زنی، با اطمینان کامل از جوش خوردن پیوند، نوار پیوند باز شود.

هرس فرم درختان پسته:

هدف از انجام هرس فرم، ایجاد اسکلت قوی و محکم، شکل مناسب و مورد نظر ، تحریک رشد شاخه های مناسب برای ایجاد تاج متراکم و متوازن و افزایش رشد شاخه‍ های نگهداری شده می باشد. هرس فرم جامی جهت ایجاد شکل مناسب درختان پسته توصیه می شود و مراحل اجرای آن به شرح ذیل است :

در سال اول پس از کاشت نهال در محل باغ عملیات پیوند بر روی نهال‍های کاشته شده انجام می گیرد. در اولین فصل خواب عملیات سربردای شاخه های پیوندی از ارتفاع ۱۰۰-۹۰ سانتی‍متری انجام می ‍شود. در دومین فصل رشد، شاخه های جانبی اولیه ایجاد شده از درختان سربرداری شده به عنوان اسکلت اولیه درخت انتخاب می ‍شوند. در دومین فصل خواب سربرداری شاخه های اولیه از ارتفاع ۳۰-۲۵ سانتی‍متری صورت می گیرد. در سومین فصل رشد عملیات حذف پاجوش و جلوگیری از رشد بیش از حد شاخه های جانبی انجام می ‍شود. در فصل خواب سال سوم سربرداری شاخه های ثانویه همانند سال دوم خواهد بود. در چهارمین فصل رشد شاخ‍ه های مورد نظر و پاجوش های اضافی حذف می ‍شوند.در فصل خواب سال چهارم فقط شاخ‍های باریک، بلند و آنهایی که دارای رشد عمودی و باعث رقابت هستند، حذف می شوند.

مراحل مختلف هرس فرم درختان پسته :

درفصل خواب پنجم شکل و اسکلت مورد نظر بایستی تکمیل شده باشد. اگر هرس برخی از شاخه ها، اثر مثبتی روی تکمیل شکل دارد باید .سریعاً انجام شود. متاسفانه در بیش از ۹۰ درصد باغات پسته، هرس فرم انجام نشده و درختان موجود به شیوه سنتی (درختچه ای) پرورش یافته اند.

آموزش کاشت بذر پسته در گلدان و در زمین در خانه :

 

  1.  ابتدا بذر مورد نظر را به مدت ۲۴ ساعت درون آب قرار داده و در این مدت چند بار آب ظرف مورد نظر را عوض میکنیم
  2. بعد از طی این مدت بذر را از آب خارج کرده . آب ظرف را عوض کرده و کمی وایتکس ( ۵۰ سی سی برای هر یک کیلو بذر ) با آب ظرف مخلوط میکنیم و بذر را به مدت ۲ دقیقه درون آن قرار میدهیم و بعد خارج میکنیم
  3. بذرها را بین دو پارچه که قابلیت نگهداری آب را داشته باشند پهن میکنیم و در جایی نیمه تاریک و کمی گرم قرار میدهیم و مداوم با آب پاش پارچه ها را مرطوب نگه میداریم و توجه میکنیم که مقدار رطوبت بقدری زیاد نشود که باعث جمع شدن آب شود
  4. وقتی بذرها نیش زد قبل از این که نیش آن بلند شود آن را به زمین منتقل میکنیم
  5. قبل از قرار دادن بذر درون خاک کمی قارچ کش بذر (به مقدار توصیه روی بسته بندی ) با آب مخلوط کرده و با آبپاش به مقداری که بذر خیس شود روی آن اسپری میکنیم
  6. در مکان مورد کاشت یک سوراخ با انگشت خود به عمق یک بند انگشت ایجاد میکنیم و بذر را بطوری که نیش آن به سمت پایین باشد درون سوراخ قرار داده و سوراخ را به آرامی پر میکنیم

 

انواع پسته آفات و بیماری های پسته

کاشت داشت و برداشت پسته

آفات و بیماری های مهم درختان پسته و مبارزه با آنها

آفات پسته تنوع زیادی دارند و هر آفت نیز طرز خسارت و بیولوژی خاص خود را دارا می باشد در روش سنتی مبارزه با آفات با توجه به جمعیت و خسارت هر آفت و بدون در نظر گرفتن سایر آفات ووضعیت اکولوژیک منطقه به طریق شیمیایی صورت می گیرد بطوری که مصرف بی رویه سموم باعث ایجاد مقاومت حشرات و بهم خوردن تعادل زیست محیطی واز بین بردن دشمنان طبیعی می گردد.

درروشهای نوین ، مبارزه با آفات با نگرش وسیع تری انجام می گیرد و به جای کنترل یک آفت ، کنترل کلیه آفات و به جای استفاده از یک روش از روشهای مختلف مبارزه استفاده می شود که دراین خصوص موارد مختلف زیست محیطی و غیره نیز مورد توجه قرار می گیرد از روشهای نوین می توان به مدیریت کنترل تلفیقی مبارزه با آفات (I.P.M ) ومدیریت تلفیقی محصول (I.C.M ) اشاره کرد . جا دارد این روشها در کنترل آفات پسته مورد توجه واقع شده و مبارزه شیمیایی به عنوان آخرین حربه مبارزه با آفات در برنامه ریزی ها قرار گیرد.

پسیل معمولی پسته ( شیره خشک ) agonosceiae pistaciae

پسیل معمولی پسته ازگروه آفات درجه یک پسته می باشد که درتمام مناطق پسته کاری کشور گسترش دارد باغداران به آن شیره خشک می گویند زیرا عسلک دفع شده از انتهای بدن (کورنیکول ) پوره ها در مقابل هوا خشک شده تبدیل به دانه های مدور شکری مانند می شود کهروی برگهای زیرین وزیر درختان می زیرد و گاها شیره نباتی  بصورت فتیله از انتهای بدن پوره ها خارج می شود.

زیست شناسی :

زمستان گذرانی بصورت حشره کامل زیر برگها ، شکاف دیوارها وزیر علفهای هرز می باشد ، حشرات کامل از نیمه دوم اسفند ماه از محل زمستان گذرانی خارج می شوند ، حشرات ماده بعد از جفتگیری روی جوانه های متورم و پس از باز شدن برگها عمدتا روی برگها و یا زیر برگها تخم ریزی می کنند. معمولا تخم گذاری از نیمه دوم فروردین ماه شروع می شود.

پسیل پسته ۶-۵ نسل دارد و نقطه اوج تراکم پوره ها در اواسط مهر ماه مصادف با صورتی شدن حاشیه برگها ورگبرگهای اصلی و ارغوانی شدن برگها می باشد.

نحوه خسارت

نوزادان خسارت

نوزادان پسیل پس از خروج ازتخم تغذیه خود را با مکیدن شیره گیاهی درختان پسته شروع می کنند ، پوره ها در تمام مراحل دوره زندگی و حشرات کامل تا زمان مرگ به تغذیه خود ادامه می دهند و مقادیر بسیار زیادی عسلک که به شکرک معروف است ترشح می کنند ، تغذیه آفت از بافتهای گیاه موجب ضعف کلی گیاه می گردد. خسارت اقتصادی آفت بستگی به زمان و مرحله رشد اندامهای گیاه دارد. زمانهای حساس خسارت اوایل شروع مغز بستن پسته و پس از آن می باشد که جمعیت بالای آفت می تواند موجب پوکی و نیم مغز شدن دانه ها گردد ضمنا حمله پسیل منجر به ریزش جوانه های در حال تشکیل سال آینده و نهایتا ریزش برگها می شود بطوریکه گیاه بشدت ضعیف شده و در سال آینده نیز رشد خوبی نخواهد داشت.

مبارزه با پسیل پسته

  1. ارقام متحمل :

آلودگی ارقام مختلف پسته به پسیل متفاوت است بطوریکه کمترین زادو ولد روی ارقام بادامی زرند، ایتالیایی درشت ، ایتالیایی ریز و سرخس دارد بطوریکه سرعت رشد پوره ها روی این ارقام کندتر و میزان مرگ و میرنیزبالاست.

بطور کلی ارقام معروف و تجاری پسته شرایط مناسب تری برای افزایش جمعیت معمولی پسیل پسته دارند و به بیان دیگر، ارقام اکبری ، کله قوچی ،احمد آقایی درشت و ایتالیایی ریز می باشند. کمترین نرخ رشد و افزایش پسیل برروی گونه های پسته وحشی کسور و بنه می باشد.

۲.مبارزه تلفیقی :

بکارگیری چند روش مبارزه از جمله مبارزه بیولوژیک ،کارتهای زرد ، مبارزه مکانیکی و شیمیایی و … که بتوانند حداکثر بازدهی را داشته باشند مبارزه تلفیقی می باشد بطوریکه مبارزه شیمیایی به عنوان آخرین مبارزه مورد استفاده قرار گیرد.

۳.مبارزه شیمیایی :

برای مبارزه شیمیایی از سموم ذیل استفاده می شود.

کنسالت ۵/۰لیتر درهزار لیتر آب

کنفیدور ۴/۰ لیتر در هزار لیتر آب

دارتون ۵/۲ لیتر در هزار لیتر آب

میتاک ( آمیتراز ) ۵/۱ لیتر درهزار لیتر آب

موسپیلان ۲۰۰ – ۱۵۰ گرم درهزار لیتر آب

زمان مبارزه : وجود ۱۵ – ۱۰ عدد تخم و یا پوره پسیل درپشت و روی برگچه های پسته برای انجام مبارزه توصیه می گردد.

  1. مبارزه بیولوژیک

۱ – ۴ . زنبور  psyllaphagus pistacea  عمده ترین پارازیتوئید و عامل کنترل طبیعی جمعیت آفت پسیل پسته می باشد و در تمام ایران پراکنده است ، در طول فصل رشد درخت پسته ، از اوایل بهار تا اواخر پاییز برروی درخت پسته فعال است و به تمام سنین پورگی پسیل حمله می کند زندگی این زنبور با پسیل کاملا مطابق دارد بطوریکه با هم به دیاپوز رفته و از خواب بیدار می شوند ، این حشره در مرحله شفیرگی در داخل پوره های مومیایی شده پسیل وارد دیاپوز می شود ، زمان ظهور زنبور ابتدای بهار است.

۲ – ۴ . حشره شکارگز بالتوری chrysopella carnea

از مهمترین بالتوری های شکارچی باغات پسته می باشد که از پسیل هم تغذیه می کند . این گونه با ترجیح غذایی شته خواری در محیط اکولوژیکی زراعی و مرطوب فعال می باشد و گونه غالب پسته کاریهای استان کرمان می باشد و لاورهای این حشره نقش مهمی در کنترل پسیل پسته دارند و ازتخم و پوره های سنین مختلف پسیل تغذیه می کنند .

  1. تله های چسبنده زرد رنگ :

یکی دیگر از روشهای مبارزه تلفیقی استفاده از تله های زرد رنگ برای شکار حشرات کامل پسیل پسته می باشد ، استفاده از تله های زرد رنگ چسبدار به منظور جلب حشرات کامل پسیل در نسلهای مختلف آفت و به تعداد ۲ عدد تله به فاصله یک درخت در میان روی درختان و در ارتفاع بالاتر از ۵/۱ متر از سطح زمین توصیه گردد. قابل ذکر است تله های زرد تاثیر قاطعی در کنترل آفت ندارد ولی تا حدی از شدت طغیان جلوگیری می کند.

پروانه چوبخوار پسته kermania postacilla

این آفت در حال حاضر یکی از آفات درجه یک پسته محسوب می شود و در اکثر مناطق پسته کاری کشور گسترش دارد.

زیست شناسی ( بیولوژی ) :

این حشره زمستان را به صورت لارو کامل در داخل سرشاخه های پسته می گذراند و در اواخر زمستان لاروها از شاخه ها خارج شده و در روی سرشاخه ها و نزدیک جوانه ها مستقر می شوند و پیله خاکستری رنگی بدور خود می تنند ودر داخل آن تبدیل به شفیره می شوند پس از مدتی حدود ۲۵ – ۳۵ روز پروانه ها از شفیره ها خارج و پس از جفتگیری روی سرشاخه های سبز و خوشه ها تخمگذاری می کنند از تخم ها لاروهای کوچک سن یک خارج و بطور مستقیم وارد مغز محور خوشه و یا مغز سر شاخه های سبز می شوند . این آفت یک نسل در سال دارد.

طرز خسارت :

این آفت فقط به درختان پسته حمله کرده و طرز خسارت آن به دو طریق است.

  1. بعضی از لاروهای پروانه از مغز محور خوشه تغذیه نموده و باعث مرگ حدود ۵ تا ۸ درصد میوه ها ی خوشه می گردند ، گاهی نیز تمام خوشه خشکیده و باعث ریزش دانه ها می گردد.
  2. عده ای دیگر از لاروها وارد شاخه شده و از مغز چوب تغذیه می نمایند و بدین وسیله دالانهایی را در داخل چوب به وجود می آورند ، شاخه های مورد حمله رشدشان کم و در نتیجه از مقدار کل محصول سال بعد کاسته می شود.

مبارزه با پروانه چوبخوار پسته :

  1. مبارزه بیولوژیک :

دشمنان طبیعی متعددی در طبیعت جمعیت این آفت را کنترل می کنند بطوریکه چندین گونه زنبورپارازیتوئید با تخمگذاری درون بدن آفت جمعیت را کاهش می دهند منتهی در حال حاضر استفاده از این حشرات کاربردی نشده است .

  1. استفاده از فرمونها :

از دیگر روشهای کنترل این آفت استفاده از فرمون ها ( موادی که از پروانه های ماده ترشح می شود و بوی آن در فضا پخش می گردد ) برای جلب پروانه های نر می باشد در حال حاضر استفاده از فرمونها در مرحله تحقیق می باشد و نتایج بدست آمده در حد توصیه در سطح وسیع نیست.

  1. مبارزه شیمیایی :

چون لاروهای این آفت چوبخوار بوده و در داخل سرشاخه هابسرمی برند مبارزه شیمیایی نمی تواند به خوبی موثر واقع گردد و درصورت ضرورت و نیاز به شیمیایی  در آلودگی های بالای ۶۵ در صد از سم لاروین به نسبت ۱ کیلوگرم در هزار لیتر آب و در جمعیتهای بین ۴۰ – ۶۰ در صد ازسموم رایج نظیر اتیون ، اندوسولفان ، زولون به نسبت ۲ لیتر در هزار لیتر آب استفاده می شود.

سن های زیان آور پسته  pistachio

سنهای زیان آور در باغات پسته عمدتا متعلق به خانواده سنهای بد بو و سنهای بذر خوار و سنهای گیاهی بوده و از آفات مهم پسته محسوب می گردند که شامل سن سبز با لکه سفید، سن سبز یکدست ، سن قهوه ای و سن قرمز می باشند.

زیست شناسی ( بیولوژی )

زمستان گذرانی بصورت حشره کامل زیر بوته های گیاهان و پناهگاههای مختلف می باشد ، سنهای کامل در اوسط فروردین از محل های زمستان گذران خارج شده و از میزبانهای تازه روئیده به ویژه اسپند تغذیه و بر روی آنها تخم ریزی می کنند، در صورت نامساعد شدن شرایط طبیعی و خشک شدن میزبان های وحشی وبالارفتن جمعیت به سمت باغات پسته هجوم می آورند و ابتدا از علف های هرز اطراف و داخل باغ های پسته و سپس از میوه های پسته تغذیه می کند ، سن سبز با لکه سفید و سن سبز یکدست و سن قرمز ۳ – ۵ نسل در سال و سن قهوه ای یک نسل در سال دارد .

نحوه خسارت سن ها :

نحوه خسارت سنها با توجه به مراحل رشد میوه به شرح زیر می باشد.

الف : از مرحله تشکیل میوه تا سخت شدن پوست استخوانی

تغذیه سنها در این مرحله باعث سیاه شدن و ریزش میوه ها درابتدای فصل می گردد. در این مرحله در اثر تغذیه سنها در روی پوست سبز میوه شیره گیاهی بصورت قطرات شفافی خارج شده و محل تغذیه کاملا مشخص می باشد. هم چنین در سطح داخلی میوه ها شبکه های تور مانند سفید رنگی مشاهده می شود . در روی پوست سبز میوه ها ی در مرحله شروع سخت شدن پوست استخوانی تا سخت شدن کامل آن لکه های قهوه ای رنگی مشاهده می گردد.

ب : از مرحله سخت شدن پوست استخوانی تا مغز بندی میوه ها

دراین مرحله علائم تغذیه ولکه های قهوه ای رنگ در روی پوست سبز رویی پسته مشاهده نمی شود و محل تغذیه سنها در سطح داخلی پوست استخوانی به صورت نقاط سیاه رنگ دیده می شود. تغذیه سن از جنین در حال رشد سبب پوکی و اسفنجی شدن جنین و تغذیه از میوه هائیکه مغز رشد کرده دارند سبب ایجاد لکه های نکروزه فرو رفته قهوه ای رنگ بر روی مغز می گردد در این مرحله یعنی در مرحله مغز بستن پسته سنها بویژه سنهای سبز و قرمز و قهوه ای قادر به انتقال قارچ  nematospora coryli نیز بوده و بیماری ماسوی پسته ( ماستی شدن اطراف مغز میوه ها ) را بوجود می آورند .

مبارزه با سن های پسته :

  1. حمایت از دشمنان طبیعی بویژه زنبورهای انگل تخم سنها با کاهش دفعات سمپاشی و عدم سمپاشی بی رویه
  2. مبارزه زراعی :

–         اجتناب از کندن و از بین بردن میزبانهای وحشی سن ها در مناطق کوهستانی و دشتها ی اطراف باغات پسته

–         اجتناب از کندن و از بین بردن علفهای هرز میزبان اطراف و داخل باغهای پسته در زمانیکه سنها به سمت باغهای پسته هجوم می آورند زیرا در این مرحله کندن علفهای هرز سبب انتقال سنها برروی خوشه درختان پسته شده و خسارت شدیدتر می شود.

–     از بین بردن علفهای هرز از طریق شخم های بهاره و پائیزه در اوایل فصل قبل از هجوم سنها به باغها و در اواخر فصل پس از برداشت محصول جهت از بین بردن کانونهای زمستانگذران آفت

  1. مبارزه شیمیایی :

در صورت تراکم بالای جمعیت و درصورت نیاز به سمپاشی از حشره کشهای آندوسلفان به نسبت ۲ – ۵/۲ لیتر در هزار لیتر آب و یا لباسید (فنتیون ) به نسبت  ۱- ۵/۱ لیتر در هزار لیتر آب ویا فنیتروتیون ( سومیتون ) به نسبت ۵/۱-۲ لیتر در هزار لیتر آب استفاده می شود .

تاکید می نماید که به منظور حمایت از دشمنان طبیعی بویژه زنبورهای انگل تخم ها که در کنترل سن ها نقش مهمی دارند از سمپاشی های بی رویه در باغات پسته جلوگیری گردد.

زنبورهای مغز خوار پسته

زنبور مغز خوار سیاه پسته eurytoma plotnikovi

زنبور مغز خوار طلایی پسته  megastigmus pistacia

این زنبورها در اکثر مناطق پسته کاری ایران و دنیا وجود دارند و در بعضی از مناطق ایران خسارت زیادی وارد می کنند ، زمستان را به صورت لارو کامل درون میوه های پسته روی درخت و یا پسته های ریخته شده به زمین سپری و زنبور کامل در بهار خارج شده و پس از جفتگیری تخم خود را در مغز پسته می گذارد و لارو از تمام محتویات مغز تغذیه می کند.

زنبورمغز خوار سیاه یک نسل در سال و زنبور مغز خوار طلایی دو نسل در سال  دارد. بهترین روش مبارزه با این آفت جمع آوری و سوزاندن پسته های آلوده روی درختان و پسته های روی زمین می باشد ولی باید دریک منطقه بطور همگانی اجرا شود .

پروانه برگخوار سفید پسته ( رائوی پسته ) ocneria terebinthina

زمستان گذرانی به صورت شفیره در پناهگاههای مختلف دارای ۴-۵ نسل در سال دارد . تخم ریزی پروانه به صورت دستجاب ۵۰-۲۵ عددی بر پشت و روی برگها می باشد. بدن لاروها مودار و پشم آلوده می باشد و از برگها تغذیه و سبب توری شدن برگها می شود.

برای مبارزه با این آفت در صورت بالا بودن جمعیت از سموم زولون به نسبت ۲ – ۵/۲ لیتر در هزار لیتر آب و یا دیازینون به نسبت ۱ تا ۵/۱ لیتر درهزار لیتر استفاده می شود.

سوسک سرشاخه خوار پسته : ( hylesinus vestitus )

این آفت در استان کرمان به نام >>سوسکو << نامیده می شود ، در تمام مناطق پسته کاری کشور وجود دارد.

زیست شناسی ( بیولوژی ) :

حشره کامل به جوانه هایی که در محل اتصال دمبرگ قرار دارند حمله کرده آنها را سوراخ و دالان کوتاهی در وسط چوب ایجاد می کند ، هر سوسک در طول زندگی خود غالبااز یک جوانه تغذیه می کند ، سوسکها از نیمه دوم مهر ماه به تدریج از کانالهای تغذیه ای خود در روی درختان خارج شده و به سمت چوبهای پسته نیمه خشک و تازه هرس شده هجوم آورده و با نفوذ در آنها و ایجاد کانال در داخل آنها تخم ریزی می کنند. لاروها زیر پوست درختان پسته که تازه خشک شده و یا زیر پوست شاخه های هرس شده زندگی می کنند و ضمن تغذیه دالانهایی ایجاد می نمایند . سوسکهای نسل جدید از فروردین ماه تا نیمه اول اردیبهشت از چوبها خارج و به جوانه های سرشاخه های جوان حمله می کنند ، این آفت یک نسل در سال دارد.

طرز خسارت :

سوسکها به جوانه ها حمله و ایجاد دالان می نمایند و این جوانه ها که باید سال بعد به شاخه و میوه شوند از بین می روند.

مبارزه :

با توجه به اینکه بهترین محل برای تخم ریزی و ادامه نسل آفت ، چوب های پسته هرس شده و چوبهای خشک می باشند جمع آوری و سوزاندن این گونه چوبها باعث کاهش جمعیت آفت می شود ضمنا تله گذاری در طول فصل پاییزوزمستان جهت تخم ریزی سوسک هاوسوزاندن چوبها در اسفند ماه نیز در تقلیل آفت موثر می باشد با توجه به اینکه نگهداری چوب پسته در منازل محل مناسبی برای تخم ریزی حشره کامل می باشد از نگهداری چوبهای خشک و هرس شده درباغ و خانه خودداری گردد. در صورت لزوم و بالا بودن تراکم افت از آندوسولفان ۵/۲ لیتر درهزار لیتر آب به همراه ۱۰-۵ لیتر نفت و ۵/۲ لیتر صابون مایع برای سمپاشی استفاده گردد.

پروانه پوست خوارمیوه پسته (کراش ) arimania komaroffi

این آفت در استان کرمان به نام کراش نامیده می شود ، میزبان آن اختصاصا پسته می باشد.

زیست شناسی (بیولوژی) :

زمستان گذرانی به صورت شفیره در روی پوسته های خشکیده و برگ درختان پسته و در لابلای کلوخه های زیر درختان است . در ماه اردیبهشت پروانه نر و ماده از شفیره ها خارج و پس از جفتگیری برروی میوه ها تخم ریزی می کنند. این آفت ۳ نسل درسال دارد.

طرز خسارت :

لارو این آفت در نسل اول در ماههای اردیبهشت و خرداد از دانه های ریز پسته تغذیه می کند و خساراتی شبیه به خسارت پروانه میوه خوار پسته ایجاد می نماید لارو نسل بعدی ازپوست سبز رویی میوه تغذیه می کند و در نتیجه دانه بدون پوست و بدون مغز باقی مانده خشک شده و می ریزد در نسل آخر که مصادف با رسیدن میوه ها می باشد لاروها از پوست نرم پسته تغذیه می کنند و باعث بجای گذاشتن لکه های تیره در روی پوست استخوانی دانه پسته شده و از بازار پسندی و مرغوبیت پسته کاسته می شود لاروهای نسل های مختلف این آفت حداقل ۶ ماه روی خوشه پسته فعالیت می کنند وبرای محافظت از عوامل خارجی تارهای نازکی می تنند و به همین علت در اصطلاح محلی کراش نامیده می شود.

مبارزه شیمیایی :

برای مبارزه در موقعی که لاروها هنوز جوان هستند و تار زیادی به دور خود نتنیده اند سمپاشی با سموم زولون و مالاتیون ۲ لیتر در هزار لیتر آب نتیجه قطعی داده است.

زنجره پسته ( شیره تر)  idiocerus stali

این آفت به نام شیره تر شناخته شده و در مناطق پسته خیز وجودارد ولی از آفات مهم مناطق پسته خیز محسوب نمی شود اما به لحاظ فعالیت این آفت روی درختان بنه ، باغات مجاور به کوهستانهای دارای درختان بنه از خسارت آن صدمه می بینند.

زیست شناسی :

حشرات کامل درزیر پوستک و شکاف تنه درختان پسته زمستان گذرانی می کنند به محض گرم شده هوا در نیمه دوم اسفند ، حشرات کامل از پناهگاهها خارج و در ساعات گرم روز ازشیره جوانه های تازه رشد کرده تغذیه می کند و به محض باز شدن خوشه ها ، حشرات ماده در داخل دم خوشه ها و سرشاخه ها تخمگذاری می کنند که محل تخمگذاری برنگ سیاه دیده می شود. خروج نوزادها از تخم همزمان با خاتمه گل و تشکیل میوه می باشد ، این حشره در سال یک نسل دارد.

طرز خسارت :

تغذیه نوزادان زنجره (پوره ها ) از میوه ها باعث سیاه شدن و ریزش آنها می گردد علاوه بر آن مدفوع آفت همراه با ترشحات گیاه ناشی ازنیش پوره ها به صورت مایعی چسبناک جلوه ای زشت به خوشه ها می دهد .

مبارزه :

با توجه به اینکه یکی از خسارتهای آفت ، تخم ریزی حشره کامل در داخل دم خوشه ها می باشد بنابر این بهترین زمان مبارزه قبل از تخم ریزی می باشد و چناچه باغداران موفق به سمپاشی در این مرحله نشوند بر علیه پوره ها مبارزه می کنند که آگاهی از ترکم آفت درهنگام مبارزه دارای اهمیت است . در صورت نیاز به سمپاشی زولون ،دارتون به نسبت ۲ – ۵/۲ لیتر درهزار لیتر آب و یا سموم اتیون ، اندوسولفان به نسبت ۲ لیتر درهزار لیتر آب استفاده می شود.

 

پروانه میوه خوار پسته ( داغوی پسته ) recurvaria pistaciicola

این آفت در اکثر مناطق پسته کاری کشور و غالبا برروی درختان مسن یافت می شود .

بیولوژی :

زمستان گذرانی آفت بصورت لارو کامل سن آخر داخل حجره های لاروی درزیر پوستک تنه درختان یا در زیر کلوخها و یا لابلای برگهای ریخته شده درزیر درختان می باشد.

ظهور حشرات کامل همزمان با تورم جوانه ها می باشد که پس از جفتگیری بر روی گلها و میوه ها ی تشکیل شده تخم ریزی می نمایند ، تخمها حدودا ۲ هفته بعد باز شده و لاروهای سن اول کوچک وشیری رنگ به داخل میوه های تازه تشکیل شده نفوذ نموده و از جنین میوه تغذیه می نمایند میوه های خسارت دیده دراین مرحله سیاه شده و خشکیده و در نهایت می ریزند . لاروها پس از خوردن محتویات میوه آنرا سوراخ نموده و خارج می شوند و سپس وارد میوه بعدی می گردند بطوریکه دراین مرحله هر لارو قادر است تا ۸ میوه را از بین ببرد.

لاروهای سن آخر به سمت تنه درختان رفته و در ارتفاع ۵/۰ تا ۵/۱ متری و در زیر پوستک تنه پیله ساخته و به شفیره تبدیل می شوند.

شروع نسل دوم از اواخر تیر تا اوایل مرداد می باشد و لاروهای این نسل پوست سبز میوه ها را سوراخ و از سطح داخلی پوست سبز تغذیه می نمایند و یا ازمحل شکاف پوست استخوانی ( محل خندان شدن پسته ) وارد میوه شده واز مغز میوه تغذیه می نمایند ، لاروهای نسل دوم پس ازکامل شده به سمت تنه درختان حرکت و درداخل حجره های لاروی زمستانگذرانی می کنند این آفت درسال ۲ نسل دارد.

طرز خسارت :

لارو پروانه میوه خوار پسته در اوایل تشکیل میوه با تغذیه از جنین میوه ها باعث سیاه شدن و ریزش آنها می شود که خسارت را دراین مرحله داغوی پسته نامند،

خسارت لاورها از مغز میوه های در مرحله استخوانی شدن پوست پسته باعث بر جاماندن فضولات لاروی و ایجاد لکه های تیره رنگ برروی پوست استخوانی می گردد که سبب کاهش مرغوبیت و بازار پسندی پسته ها می گردد هم چنین سوراخ ایجاد شده توسط لاروها را نفوذ قارچها مولد آفلاتوکسین را فراهم می سازد.

روشهای مبارزه :

  1. استفاده از تله های فرمونی : دراین روش حشرات ماده ( به تعداد ۲ تا ۳ عدد) رادرداخل محفظه شیشه ای یا پلاستیکی که دو سر آن سوراخ است و توسط پارچه توری پوشانیده شده است محبوس کرده وآن را برروی یک سینی محتوی آب وچند قطره روغن ولک قرار می دهند ، ظرف حاوی پروانه های ماده در ارتفاع حدود ۵ – ۱۰ سانتی متری بر روی سینی آب آویزان شود . پروانه های نر به سمت بوی پروانه های ماده جلب و در داخل سینی محتوی آب و روغن ولک افتاده و از بین می روند .
  2. مبارزه شیمیایی : درصورت نیاز به عملیات سمپاشی همزمان باریزش گلها ( مقارن با اندازه ارزن شدن میوه ها ) ازسموم متاسیستوکس ، میتاک به نسبت ۵/۱ لیتر درهزار لیتر آب و در صورت تراکم زیاد آفت از سم لاروین به نسبت ۱ کیلو گرم در هزار لیتر آب استفاده شود.

سوسک شاخک بلند :chalchaenesthes pistacivora

تخم گذاری حشره کامل بصورت انفرادی و برروی سرشاخه های جوان و یادرمحل هرس شاخه ها انجام می شود ، میانگین تعداد تخم ۳۵ – ۴۰ عدد می باشد ، لاروها از داخل شاخه ها تغذیه نموده و سبب خشکیدگی شاخه ها می شوند طول کانال لاروی حدود ۱۵ سانتیمتر و بصورت رفت و برگشتی می باشد.

لارو سن آخر درانتهای کانال از اوایل شهریور ماه تبدیل به شفیره می گردد.

حشره کامل حدود ۵ تا ۶ ماه درداخل کانال لاروی باقیمانده و تغذیه مختصری از چوب می نماید و از اوسط فروردین ماه با ایجاد سوراخی به قطر ۴ تا ۵/۴ سانتیمتر از شاخه خارج می شوند بنابراین یک نسل این حشره دوسال طول می کشد.

این آفت در شهرستان سرجان شایع گردیده و به عنوان آفت قرنطینه می باشد،

انتقال این آفت بوسیله نهال آلوده و بقایای گیاهی می باشد و روش اصلی مبارزه با آن هرس شاخه های آلوده و ازبین بردن بقایای گیاهی آلوده است.

سایرآفات پسته :

آفاتی که در درجه دوم اهمیت قرار داشته و برای مبارزه آنها به سمپاشی اختصاصی نیاز نداشته و هنگام مبارزه با سایرآفات کنترل می گردند به شرح زیر می باشند ودربخش تقویم زمانی مبارزه غیر شیمیایی وشیمیایی باآفات درختان پسته ، نحوه مبارزه و سموم توصیه شده با این آفات ذکر شده است .

  1. شپشک واوی پسته (شپشک سرشاخه و میوه پسته ) pistaciapis pistaciae
  2. شپشک تنه درختان پسته melanaspis inopinatus
  3. کنه معمول پسته tenuipalpus granati
  4. کنه های اریوفید پسته aceria stefanii , a. pistacia
  5. کاپنودیس یا سوسک ریشه پسته capnodis cariosa haueri

کاشت پسته در گلدان : به زودی
کاشت پسته در باغچه منزل ( کاشت پسته در خانه ) : به زودی

کاشت و پرورش پسته در گلخانه : به زودی

منابع : pesteh-damghan.ir – baghbanbashi.blogsky.com – bostane.ir
راهنمای پسته – ۱۳۸۱- دفتر خدمات تکنولوژی آموزشی وزارت جهاد کشاورزی- بهمن پناهی ، علی اسماعیل پور ، فرزاد فربود ، منصور موذن پور کرمانی ، حسین فریور مهین – اصول کاربردی کاشت و مراقبت باغ پسته- ۱۳۸۴ – میر بهروز غیبی ، سهراب جوادی خسرقی – نشر علوم کشاورزی کاربرد

0 پاسخ

ثبت دیدگاه

مایل به ملحق شدن به بحث هستید ؟
به ما بپیوندید !

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*