استان همدان، یکی از کهنترین مناطق ایران، با تاریخی غنی و فرهنگی متنوع، در قلب زاگرس جا خوش کرده است. این استان که به پایتخت تاریخ و تمدن ایران شهره است، نهتنها بهخاطر جاذبههای باستانیاش، بلکه بهدلیل تنوع جغرافیایی، اقوام مختلف و طبیعت بکرش، همواره مورد توجه گردشگران و پژوهشگران بوده است. اما سؤالی که شاید ذهن بسیاری را به خود مشغول کند این است: استان همدان چند شهرستان دارد؟ در این مقاله، با سفری جذاب به این سرزمین تاریخی، پاسخ این سؤال را با جزئیات بررسی میکنیم و شما را با شگفتیهای همدان آشنا میکنیم.
تعداد شهرستانهای استان همدان
بر اساس آخرین تقسیمات کشوری و اطلاعات رسمی تا سال ۱۴۰۴، استان همدان دارای ۱۰ شهرستان است. این شهرستانها عبارتاند از:
- همدان
- ملایر
- نهاوند
- تویسرکان
- اسدآباد
- کبودرآهنگ
- رزن
- بهار
- فامنین
- درگزین
هر یک از این شهرستانها ویژگیهای منحصربهفردی دارند که در ادامه بهصورت خلاصه به آنها میپردازیم. این تقسیمبندی نهتنها نشاندهنده ساختار اداری استان است، بلکه بیانگر تنوع فرهنگی و جغرافیایی این منطقه نیز هست.
همدان، پایتخت تاریخ و تمدن
شهرستان همدان، مرکز این استان، یکی از قدیمیترین شهرهای جهان است که ریشههایش به دوران مادها و هگمتانه بازمیگردد. این شهر که در دامنه کوه الوند قرار دارد، با جاذبههایی مانند آرامگاه بوعلیسینا، گنجنامه و آرامگاه باباطاهر، هر ساله میزبان هزاران گردشگر است. همدان نهتنها از نظر تاریخی، بلکه از نظر علمی و فرهنگی نیز یکی از قطبهای مهم ایران بهشمار میرود. وجود دانشگاههای معتبر مانند دانشگاه بوعلیسینا، این شهر را به مرکزی برای آموزش و پژوهش تبدیل کرده است.
ملایر، نگین جنوب همدان
ملایر، دومین شهرستان بزرگ استان، بهعنوان پایتخت مبل و منبت ایران شناخته میشود. این شهر با باغهای انگور و تولید کشمش باکیفیت، نقش مهمی در اقتصاد کشاورزی منطقه دارد. جاذبههایی مانند شهر زیرزمینی سامن و تپه نوشیجان، ملایر را به مقصدی جذاب برای دوستداران تاریخ و طبیعت تبدیل کردهاند. آیا میدانستید که ملایر بیش از ۳۲۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد و یکی از متنوعترین مناطق استان از نظر جغرافیایی است؟
نهاوند، سرزمین سرابها
نهاوند، با سرابهای خروشانش مانند سراب گیان و گاماسیاب، بهشتی برای طبیعتدوستان است. این شهرستان که در جنوب همدان قرار دارد، در تاریخ ایران نقش مهمی داشته و محل وقوع نبرد نهاوند در صدر اسلام بوده است. نهاوند با مردمانی خونگرم و لهجهای لری، یکی از مراکز فرهنگی مهم استان است.
تویسرکان، شهر گردو و طبیعت
تویسرکان، معروف به پایتخت گردوی ایران، با باغهای سرسبز و طبیعت بکرش، یکی از زیباترین شهرستانهای همدان است. منطقه حفاظتشده خانگرمز در این شهرستان، زیستگاه گونههای نادر جانوری و گیاهی است که هر طبیعتگردی را مجذوب خود میکند. آرامگاه حیقوق نبی نیز از جاذبههای تاریخی این منطقه است.
اسدآباد، دروازه زاگرس
اسدآباد، در نزدیکی گردنهای به همین نام، بهعنوان دروازه ورودی به همدان از سمت غرب شناخته میشود. این شهرستان با موقعیت استراتژیک خود، در طول تاریخ شاهد رویدادهای مهمی بوده است. اقوام کرد و ترک در کنار فارسیزبانها، تنوع فرهنگی جالبی به این منطقه بخشیدهاند.
کبودرآهنگ، غار علیصدر و بیشتر
کبودرآهنگ، خانه یکی از عجایب طبیعی ایران، یعنی غار علیصدر، است. این غار آبی که طولانیترین غار آبی قابل قایقرانی در جهان است، سالانه گردشگران بسیاری را به خود جذب میکند. این شهرستان همچنین با روستاهای تاریخی و طبیعت بکرش، مقصدی ایدهآل برای سفرهای خانوادگی است.
رزن، دشتهای حاصلخیز
رزن، با زمینهای کشاورزی وسیع و مناظر طبیعی، یکی از مراکز تولید محصولات کشاورزی در همدان است. این شهرستان با آبوهوای معتدل و جاذبههایی مانند کاروانسرای شاهعباس، گزینهای عالی برای دوستداران تاریخ و طبیعت است.
بهار، همسایه پایتخت
بهار، در نزدیکی شهر همدان، با زمینهای حاصلخیز و طبیعت سرسبز، یکی از مناطق خوشآبوهوای استان است. این شهرستان با روستاهای تاریخی و جاذبههایی مانند پل فرسفج، ارزش بازدید را دارد.
فامنین و درگزین، جواهرات کمتر شناختهشده
فامنین و درگزین، اگرچه کوچکتر از دیگر شهرستانها هستند، اما با روستاهای تاریخی و مردمانی مهماننواز، بخشی از هویت فرهنگی همدان را تشکیل میدهند. این مناطق با کشاورزی و دامداری، نقش مهمی در اقتصاد استان دارند.
چرا همدان اینقدر خاص است؟
استان همدان با مساحتی حدود ۲۰,۱۷۳ کیلومتر مربع، تنها ۱.۲ درصد از مساحت کل ایران را تشکیل میدهد، اما تنوع فرهنگی، تاریخی و طبیعی آن، این استان را به یکی از مقاصد اصلی گردشگری تبدیل کرده است. از اقوام ترک، لر، کرد و فارسیزبان گرفته تا جاذبههای باستانی مانند هگمتانه و آرامگاه استر و مردخای، همدان گویی تکهای از تاریخ زنده ایران است. این استان با ۱۰ شهرستان، ۳۰ شهر و بیش از ۱۲۰۰ روستا، تنوعی بینظیر از جاذبهها و فرهنگها را در خود جای داده است.
جاذبههای گردشگری و فرهنگی همدان
علاوه بر جاذبههای تاریخی، همدان بهخاطر آبوهوای خنک و کوهستانیاش، بهویژه در تابستان، مقصدی محبوب برای گردشگران است. از کتیبههای گنجنامه که یادگار دوران هخامنشیان است تا غار علیصدر که شگفتی طبیعت را به نمایش میگذارد، هر گوشه از این استان داستانی برای گفتن دارد. غذاهای محلی مانند آش همدانی و صنایعدستی مانند سفال لالجین نیز از دیگر جذابیتهای این منطقه هستند.
اقتصاد و فرهنگ همدان
اقتصاد همدان بر پایه کشاورزی، دامداری و صنایعدستی استوار است. محصولاتی مانند گردو، انگور و کشمش، بهویژه از شهرستانهای ملایر و تویسرکان، شهرت جهانی دارند. همچنین، وجود شهرکهای صنعتی مانند شهرک بوعلی و کارخانههای بزرگ مانند شیشه همدان، نشاندهنده پویایی اقتصادی این استان است. از نظر فرهنگی، همدان با تنوع اقوام و زبانهای فارسی، ترکی، لری و کردی، نمونهای از همزیستی مسالمتآمیز فرهنگها در ایران است.
بزرگترین و کوچکترین شهرستانهای استان همدان
بزرگترین و کوچکترین شهرستانهای استان همدان از نظر مساحت، بر اساس اطلاعات موجود تا سال ۱۴۰۴، ملایر با حدود ۳,۲۱۰ کیلومتر مربع بزرگترین و فامنین با حدود ۶۹۶ کیلومتر مربع کوچکترین شهرستان این استان هستند.
برای مطالعه ی اطلاعات بیشتر در زمینه گردشگری کلیک کنید
نتیجهگیری
استان همدان با ۱۰ شهرستان، گنجینهای از تاریخ، فرهنگ و طبیعت است که هر بازدیدکنندهای را مسحور خود میکند. از همدان با هگمتانه باستانیاش تا ملایر با شهر زیرزمینی سامن، از نهاوند با سرابهای خروشان تا تویسرکان با باغهای گردو، این استان داستانی بیپایان از زیبایی و تاریخ دارد. اگر به دنبال مقصدی هستید که تاریخ، طبیعت و فرهنگ را یکجا به شما هدیه دهد، همدان منتظر شماست. پس کولهبار سفر را ببندید و به این سرزمین کهن سفر کنید تا خودتان شگفتیهایش را کشف کنید!
